अस्ट्रेलियाको केन्द्रीय बैंक Reserve Bank of Australia (RBA) ले पुनः ०.२५ प्रतिशतले ब्याजदर वृद्धि गर्दै नगद दर (cash rate) ४.३५ प्रतिशतमा पुर्याएको छ। लगातार तेस्रोपटक गरिएको यो निर्णयले विशेषगरी घर कर्जा (mortgage) लिएका लाखौं अस्ट्रेलियाली नागरिकलाई प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित पारेको छ।
पछिल्लो वृद्धि सँगै धेरै ऋणीहरू अघिल्लो वर्षको ब्याजदर कटौतीपछि बनाएको राहत (repayment buffer) गुमाएर पुनः सुरुवाती अवस्थामै फर्किएको विश्लेषण गरिएको छ। वित्तीय क्षेत्रका विज्ञहरूका अनुसार अहिलेको अवस्थाले घरपरिवारको मासिक खर्च व्यवस्थापनमा गम्भीर चुनौती थपेको छ।
मुद्रास्फीति नियन्त्रण प्राथमिकता, तर घरपरिवारमा दबाब
RBA ले ब्याजदर वृद्धि गर्नुको मुख्य कारण बढ्दो मुद्रास्फीति नियन्त्रण गर्नु रहेको जनाएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य वृद्धि, इन्धनको उतारचढाव तथा आपूर्ति शृंखलामा देखिएको समस्या जस्ता कारणले अस्ट्रेलियामा मूल्यवृद्धि अपेक्षाभन्दा माथि पुगेको छ।
यद्यपि, वित्तीय विश्लेषक Effie Zahos का अनुसार यो निर्णयले घरपरिवारका लागि तत्काल राहतभन्दा बढी दबाब सिर्जना गरेको छ। उनका अनुसार, “ब्याजदर वृद्धि मुद्रास्फीति नियन्त्रणका लागि आवश्यक हुन सक्छ, तर अहिलेको अवस्थामा यसले सर्वसाधारणको आर्थिक अवस्थालाई झनै कठिन बनाएको छ।”
मासिक किस्तामा उल्लेखनीय वृद्धि
वित्तीय तुलना संस्था Canstar का अनुसार पछिल्लो ०.२५ प्रतिशत वृद्धि पछि घर कर्जाको मासिक किस्तामा उल्लेखनीय वृद्धि हुने देखिएको छ।
उदाहरणका लागि:
- ५ लाख डलर कर्जा लिएका व्यक्तिले करिब ७६ डलर अतिरिक्त तिर्नुपर्ने
- ६ लाख डलर कर्जामा करिब ९१ डलर वृद्धि
- ७ लाख डलर कर्जामा करिब १०७ डलर वृद्धि
- ८ लाख डलर कर्जामा करिब १२२ डलर वृद्धि
- ९ लाख डलर कर्जामा करिब १३७ डलर वृद्धि
- १० लाख डलर कर्जामा करिब १५२ डलर अतिरिक्त भार
लगातार तीनपटकको वृद्धिपछि समग्र रूपमा मासिक किस्तामा करिब २७२ डलरसम्म थप भार परेको अनुमान गरिएको छ।
‘बफर’ सकिँदै, ऋणीहरूलाई चुनौती
Sally Tindall का अनुसार धेरै ऋणीहरूले अघिल्लो ब्याजदर घट्दा पनि आफ्नो मासिक किस्ता यथावत राखेर केही वित्तीय ‘बफर’ तयार पारेका थिए। तर पछिल्लो वृद्धिले त्यो बचत लगभग समाप्त गरेको छ।
उनले ऋणीहरूलाई बैंकसँग ब्याजदर वा ऋण सर्तबारे पुनः वार्ता गर्न सुझाव दिँदै, आवश्यक परे वैकल्पिक बैंक वा वित्तीय संस्था रोज्न पनि सल्लाह दिएकी छन्। उनका अनुसार, “बैंकसँग प्रत्यक्ष कुरा गर्दा तुरुन्तै केही राहत पाउन सकिन्छ, तर अहिले बैंकहरू पहिले जस्तो सहज रूपमा छुट दिन इच्छुक देखिँदैनन्।”
समग्र आर्थिक प्रभाव
अर्थशास्त्रीहरूका अनुसार ब्याजदर वृद्धि दीर्घकालीन रूपमा मुद्रास्फीति नियन्त्रणका लागि आवश्यक कदम भए पनि छोटो अवधिमा यसले उपभोग घटाउने, घरपरिवारको बचत घटाउने र आर्थिक गतिविधिमा सुस्तता ल्याउने सम्भावना बढाएको छ।
विशेषगरी मध्यम वर्गीय परिवारहरू, पहिलोपटक घर कर्जा लिएका युवा र उच्च कर्जा बोकेका घरधनीहरू यसबाट बढी प्रभावित हुने देखिएको छ। यसले आवास बजार (housing market) मा पनि असर पार्ने संकेत देखिएको छ, जहाँ घर खरिद गर्ने क्षमता घट्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।
अबको सम्भावना
विशेषज्ञहरूका अनुसार यदि मुद्रास्फीति नियन्त्रणमा नआएमा आगामी महिनाहरूमा थप ब्याजदर वृद्धि हुन सक्ने सम्भावना अझै बाँकी छ। यसले ऋणीहरूको आर्थिक योजनामा थप अनिश्चितता ल्याउन सक्छ।
निष्कर्ष
अस्ट्रेलियामा पछिल्लो ब्याजदर वृद्धिले दीर्घकालीन आर्थिक स्थायित्वको लक्ष्य राखे पनि तत्कालका लागि यसले लाखौं घरपरिवारमा प्रत्यक्ष आर्थिक दबाब सिर्जना गरेको स्पष्ट देखिन्छ। यस्तो अवस्थामा व्यक्तिगत वित्तीय योजना, खर्च नियन्त्रण र बैंकसँगको सक्रिय समन्वय अत्यन्तै आवश्यक देखिएको छ।
