विकसित र समृद्ध मुलुकका रूपमा चिनिने अस्ट्रेलियामा बढ्दो जीवनयापन खर्चका कारण लाखौँ परिवारलाई दैनिक खानाको व्यवस्था गर्नसमेत कठिन हुन थालेको छ। खाद्य सहायता उपलब्ध गराउँदै आएको संस्था Foodbank Australia को पछिल्लो प्रतिवेदनले देशका हरेक तीनमध्ये एक घरपरिवार खाद्य असुरक्षाको समस्याबाट प्रभावित भएको देखाएको छ।
सोमबार सार्वजनिक गरिएको ‘Foodbank Hunger Report 2026’ अनुसार पछिल्लो १२ महिनामा अस्ट्रेलियाका करिब ३६ लाख घरपरिवारले पर्याप्त तथा पोषणयुक्त खाना नियमित रूपमा जुटाउन समस्या भोगेका छन्। यो संख्या अघिल्लो वर्षको तुलनामा करिब एक लाखले बढी हो। सन् २०२५ मा करिब ३५ लाख घरपरिवार खाद्य असुरक्षाबाट प्रभावित भएका थिए।
प्रतिवेदनले खाद्य संकट न्यून आय भएका परिवारमा मात्र सीमित नरहेको देखाएको छ। नियमित रोजगारीमा रहेका तथा मध्यम आय भएका परिवारसमेत बढ्दो घरभाडा, खाद्यान्नको मूल्य, ऊर्जा खर्च र अन्य दैनिक आवश्यकताका कारण आर्थिक दबाबमा परेका छन्।
विशेषगरी घरभाडा, बिजुली तथा यातायातको खर्च तिरेपछि खाद्यान्न खरिदका लागि पर्याप्त रकम नबच्ने समस्या बढ्दै गएको छ। कतिपय परिवारले सस्तो तथा कम पोषणयुक्त खानेकुरा रोज्नुपर्ने, खानाको मात्रा घटाउनुपर्ने वा कहिलेकाहीँ खाना नै छाड्नुपर्ने अवस्था सामना गरिरहेका छन्।
प्रतिवेदनअनुसार खाद्य असुरक्षा अनुभव गरेका घरपरिवारमध्ये ६९ प्रतिशतले पछिल्लो एक वर्षमै पहिलोपटक यस्तो समस्या भोगेका छन्। यसले आर्थिक दबाब यसअघि खाद्यान्नको अभाव सामना नगरेका परिवारसम्म फैलिएको संकेत गरेको छ।
बालबालिका भएका परिवार र युवाहरू यस समस्याबाट बढी प्रभावित देखिएका छन्। तथ्यांकअनुसार बालबालिका भएका करिब ४५ प्रतिशत घरपरिवारले पछिल्लो एक वर्षमा खाद्य असुरक्षा अनुभव गरेका छन्। त्यस्तै, १८ देखि ३४ वर्ष उमेर समूहका सदस्य रहेका युवा घरपरिवारमा यसको दर ४८ प्रतिशत पुगेको छ।
खाद्य संकटको प्रभाव सहरभन्दा क्षेत्रीय तथा ग्रामीण समुदायमा अझ गम्भीर देखिएको छ। प्रतिवेदनअनुसार क्षेत्रीय क्षेत्रमा बसोबास गर्ने करिब २३ प्रतिशत घरपरिवार गम्भीर खाद्य असुरक्षाबाट प्रभावित भएका छन् भने सहरी क्षेत्रमा यो दर १८ प्रतिशत छ।
Foodbank Australia की प्रमुख कार्यकारी अधिकृत Kylea Tink ले बढ्दो जीवनयापन खर्च र ब्याजदरको दबाबले सामान्य परिवारको दैनिक जीवनलाई प्रभावित बनाएको बताएकी छन्। उनका अनुसार आर्थिक संकटको सामना गरिरहेका परिवारले घरभाडा, बिजुली तथा अन्य अत्यावश्यक खर्चलाई प्राथमिकता दिँदा सबैभन्दा पहिले खाद्यान्नमा हुने खर्च कटौती गर्ने गरेका छन्।
यसैबीच, खाद्य सहायता कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएका संस्थाहरूले नियमित आम्दानी भएका परिवारसमेत सहयोगका लागि आउन थालेको बताएका छन्। राजधानी क्यानबेरामा समेत पूर्णकालीन रोजगारीमा रहेका व्यक्तिहरूले खाद्य सहायता केन्द्रको सहयोग लिनुपर्ने अवस्था देखिएको छ।
खाद्य संकटको बढ्दो अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै Foodbank Australia ले विद्यालयका बालबालिकालाई निःशुल्क बिहानको खाना उपलब्ध गराउने कार्यक्रम देशभर विस्तार गर्न सरकारसँग माग गरेको छ। संस्थाले सन् २०३० सम्म सबै बालबालिकासम्म पुग्ने राष्ट्रिय विद्यालय खाजा कार्यक्रम स्थापना गर्नुपर्ने प्रस्ताव अघि सारेको छ।
अस्ट्रेलियाली सरकारले हालै खाद्य सहायता विस्तारका लागि सात लाख अस्ट्रेलियन डलर अतिरिक्त रकम उपलब्ध गराएको भए पनि Foodbank ले तत्कालीन सहयोगले मात्रै दीर्घकालीन समस्या समाधान नहुने जनाएको छ।
संस्थाले खाद्य असुरक्षा न्यूनीकरणका लागि सरकारी निकाय, कृषि क्षेत्र, स्वास्थ्य तथा शिक्षा क्षेत्रबीच समन्वय आवश्यक रहेको औँल्याएको छ।
विश्वका उच्च जीवनस्तर भएका मुलुकमध्ये पर्ने अस्ट्रेलियामा हरेक तीनमध्ये एक घरपरिवारले पर्याप्त खाना जुटाउन संघर्ष गरिरहेको पछिल्लो तथ्यांकले बढ्दो महँगी र जीवनयापन खर्चको दबाब सामान्य परिवारको दैनिक जीवनमा कति गहिरोसँग परेको छ भन्ने देखाएको छ।
