काठमाडौं । शरीरलाई स्वस्थ राख्न र दैनिक जीवनका महत्त्वपूर्ण कार्यहरू सुचारु गर्न विभिन्न प्रकारका पोषक तत्वहरूको आवश्यकता हुन्छ । तीमध्ये प्रोटिन, भिटामिन र मिनरल्स विशेष महत्त्वपूर्ण मानिन्छन् । भिटामिन ‘बी १२’ शरीरका लागि अपरिहार्य तत्व हो, जसलाई विभिन्न खानेकुराबाट प्राप्त गर्न सकिन्छ ।
भिटामिन बी १२ ले शरीरमा रातो रक्तकोषिका (Red Blood Cells) उत्पादन गर्नुका साथै डीएनए निर्माणमा सहयोग पुर्याउँछ । यसले छाला, हड्डी र स्नायु प्रणालीलाई बलियो बनाउन मद्दत गर्छ । साथै मानसिक स्वास्थ्यलाई सन्तुलित राख्न पनि भिटामिन बी १२ आवश्यक हुन्छ ।
यसको कमीले स्मरणशक्ति घट्ने, डिप्रेसन र चिन्ता बढ्ने जस्ता समस्या निम्त्याउन सक्छ । मानसिक रूपमा नकारात्मक वा निराशाजनक विचार आउन सक्छ, जसले दीर्घकालीन मानसिक स्वास्थ्यमा असर पुर्याउन सक्छ ।
अनुसन्धानहरूले देखाएअनुसार, भिटामिन बी समूहले मस्तिष्कमा रासायनिक तत्वहरूको उत्पादनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ । यसको अभाव हुँदा मूड स्विङ, डिप्रेसन र मानसिक स्पष्टतामा कमी हुने खतरा हुन्छ ।
त्यस्तै, भिटामिन बी १२ को कमीले थकान, सास फेर्न कठिनाइ, ऊर्जा स्तरमा कमी, मांसपेशी तथा विशेषगरी घाँटी दुख्ने समस्या बढाउन सक्छ । भिटामिन बी १२ को मुख्य स्रोत मासु, माछा, कुखुरा, अण्डा तथा दुग्धजन्य पदार्थ (दूध, पनीर, दही) हुन् ।
शाकाहारीहरूले चाहिँ फोर्टिफाइड ब्रेकफास्ट सिरियल, फोर्टिफाइड बिरुवामूलक दूध (जस्तै सोया वा बदाम दूध) तथा फोर्टिफाइड पोषण खमीरलाई आहारमा समावेश गरेर यसको कमी पूरा गर्न सक्छन् ।
भिटामिन बी १२ ले शरीरमा राता रक्तकोष उत्पादन, स्नायु कोशिका स्वस्थ राख्ने, डीएनए निर्माण तथा खानाबाट ऊर्जा उत्पादन गर्ने प्रक्रियामा प्रत्यक्ष भूमिका खेल्छ । त्यसैले नियमित रूपमा भिटामिन बी १२ युक्त आहार लिनु स्वास्थ्यका लागि अत्यावश्यक मानिन्छ ।
