यस वर्ष अष्ट्रेलियाको जाडो याम अघिल्ला वर्षहरूको तुलनामा न्यानो देखिए पनि अधिकांश अष्ट्रेलियालीले बिहान र बेलुकी अत्यधिक चिसो महसुस गरिरहेका छन्। मौसमविद्हरूका अनुसार तापक्रमको रेकर्डले देखाउने तथ्य र मानिसहरूले अनुभूत गर्ने चिसोपन सधैं मेल नखान सक्छ। यसको मुख्य कारण हो — ‘महसुस हुने तापक्रम’ (Feels Like Temperature), जसले हामीलाई वास्तविकताभन्दा चिसो (वा गर्मी) महसुस गराउन सक्छ।
अष्ट्रेलियाको मौसम विभाग Bureau of Meteorology तथा विभिन्न मौसम एपहरूले अहिले वास्तविक तापक्रमसँगै ‘feels like’ तापक्रम पनि उल्लेख गर्न थालेका छन्, ताकि मानिसहरूले वातावरणमा वास्तवमै कस्तो महसुस हुन्छ भन्ने कुरा बुझ्न सकून्।
हामी सामान्यतः हेर्ने तापक्रम ambient temperature हो — जुन छायाँमा राखिएको उपकरणले मापन गरेको हावाको ताप हो। तर हामी दिनभरि छायाँमा वा हावाबाट जोगिएर मात्र रहँदैनौं। खुलेको ठाउँ, हावाको वेग, आर्द्रता (humidity), र घामको किरणले हामीलाई फरक महसुस गराउँछ।
‘Feels like’ तापक्रम भन्नाले, कुनै व्यक्ति खुला ठाउँमा रहेको बेला उसले कस्तो चिसोपन वा न्यानोपन महसुस गर्छ भन्ने अनुमान जनाइन्छ।
यसमा हावाको वेगले चिसो बढाउन सक्छ भने आर्द्रता र घामको असरले न्यानोपन पनि बढाउन सक्छ। उदाहरणका लागि, यदि तापक्रम १० डिग्री सेल्सियस देखिन्छ भने पनि त्यही परिस्थितिमा ‘feels like’ तापक्रम ५ डिग्रीजस्तो चिसो लाग्न सक्छ।
हाल अष्ट्रेलियाका विभिन्न भागहरूमा देखिएका ‘बम साइकलोन’ र polar blasts जस्ता चरम मौसमी प्रणालीहरूले पनि तापक्रमको अनुभूति थप तीव्र बनाएका छन्। यिनले सुत्केरी महिलादेखि वृद्धवृद्धासम्म, सबै उमेर समूहलाई चिसोको प्रभावबाट सचेत रहन आवश्यक बनाएको छ।
मौसम विज्ञहरूले सुझाव दिएका छन् कि दैनिक जीवनका गतिविधिका लागि योजना बनाउँदा केवल तापक्रम हेर्नु पर्याप्त हुँदैन। ‘Feels like’ तापक्रम पनि ध्यानपूर्वक बुझ्नुपर्छ — किनभने यहीले शरीरले महसुस गर्ने वास्तविक वातावरणीय प्रभावको संकेत दिन्छ।
यसलाई बेवास्ता गर्दा स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पर्न सक्ने भएकाले अबदेखि मौसम अपडेट गर्दा ‘feels like’ तापक्रमलाई पनि विशेष महत्व दिनु उपयुक्त हुनेछ। यो सूचकले हामीलाई चिसोबाट जोगिन आवश्यक तयारी गर्न, कपडाको छनोट गर्न र समयअनुसारको निर्णय लिन सहयोग पुर्याउँछ।
त्यसैले, तापक्रमको मात्र होइन, अनुभूत तापक्रमको पनि ख्याल गर्नुहोस् — किनभने मौसम कहिलेकाहीं देखिएभन्दा फरक महसुस गराउँछ।
