नेपालका प्रथम निर्वाचित प्रधानमन्त्री बीपी कोइरालाको १११औँ जन्मजयन्ती आज देशभर विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइँदैछ । विसं १९७१ भाद्र २४ गते जन्मिएका कोइरालाले नेपालमा प्रजातन्त्र स्थापनामा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेका थिए । उनले भारतमा निर्वासनमा रहँदा सन् २००३ मा नेपाली राष्ट्रिय कांग्रेसको स्थापनाको नेतृत्व गर्दै निरंकुश राणा शासनको अन्त्यमा योगदान पुर्याएका थिए । सन् २००७ को क्रान्तिको सफलतापछि उनी पहिलो निर्वाचित प्रधानमन्त्री बने । आफ्नो कार्यकालमा, उनले प्रगतिशील भूमि सुधारहरू ल्याए र जग्गा जोत्नेको हो भनेर सुनिश्चित गर्न जग्गा व्यवस्थापन प्रणाली खारेज गरे।
२०७२ साल पुस १ गते जननिर्वाचित सरकारलाई अपदस्थ गरी कोइराला जेल चलान भएका थिए । सन् २०२५ मा उपचारका लागि रिहा भएपछि राष्ट्रिय एकता र मेलमिलापको नीति लिएर नेपाल फर्किनुअघि आठ वर्ष भारतमा निर्वासनमा बसेका थिए । उनको नीतिले तीन वर्षपछि बहुदलीय प्रणाली वा सुधारिएको पञ्चायत प्रणालीको छनोटमा जनमत संग्रह गराएको थियो। ठगीको आरोप लागे पनि कोइरालाले स्वीकार गरेको जनमतसंग्रहमा प्रजातन्त्र पक्षधरहरूले हारे। उनको घाँटीको क्यान्सरका कारण २०३९ साउन ६ गते निधन भएको थियो ।

आफ्नो राजनीतिक योगदानको अतिरिक्त, कोइरालाले ‘तीन घुम्ती’, ‘मोदी आइन’, ‘हिटलर र यहूदी’, र ‘सुम्निमा’ जस्ता उपन्यासहरू सहित १८ भन्दा बढी सिर्जनाहरू सहित नेपाली साहित्यमा एक लोकप्रिय व्यक्तित्व हुनुहुन्छ। ‘श्वेत भैरवी’ र ‘दोशी चश्मा’ दुई कथा संग्रहका रूपमा। प्रधानमन्त्री, संसदका सभामुख र पहिलो निर्वाचित सरकारका मन्त्रीहरू जेल परेको सुन्दरीजल कारागार अहिले बीपी सङ्ग्रहालयको रूपमा काम गर्दछ, जहाँ स्वर्गीय नेताको जीवन र योगदानलाई चित्रण गर्ने विभिन्न संग्रहहरू राखिएको छ।
बीपी जयन्तीका अवसरमा नेपाली कांग्रेस, भगिनी तथा शुभेच्छुक संघसंस्था र बीपी सङ्ग्रहालयले स्वर्गीय बीपी कोइरालाको जीवन तथा योगदानको स्मरणमा विविध कार्यक्रम गर्ने भएको छ ।




