अस्ट्रेलियामा आर्थिक वर्ष २०२५–२६ को आयकर विवरण अर्थात् ट्याक्स रिटर्न (Tax Return) बुझाउने अन्तिम मिति नजिकिँदै गएको छ। अस्ट्रेलियन ट्याक्सेसन अफिस (ATO) का अनुसार आफैँ ट्याक्स रिटर्न बुझाउने करदाताहरूले आगामी नोभेम्बर २, सोमबारभित्र आफ्नो विवरण पेश गर्नुपर्नेछ।
सामान्यतया अक्टोबर ३१ सम्म आयकर विवरण बुझाउनुपर्ने व्यवस्था भए पनि यस वर्ष उक्त दिन शनिबार परेकाले समयसीमा नोभेम्बर २ सम्म कायम गरिएको हो। निर्धारित समयभित्र विवरण पेश नगर्ने करदातालाई परिस्थितिअनुसार जरिवाना लाग्न सक्नेछ।
दर्तावाला कर एजेन्ट (Registered Tax Agent) मार्फत आयकर विवरण बुझाउने व्यक्तिहरूले भने निश्चित सर्त पूरा गरेमा थप समय प्राप्त गर्न सक्नेछन्। यसका लागि सामान्यतया अक्टोबर ३१ भित्रै कर एजेन्टसँग आवश्यक प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्नेछ।
कर कटौती दाबी गर्दा विशेष सावधानी अपनाउन आग्रह
कर विशेषज्ञहरूले ट्याक्स रिटर्न बुझाउँदा आम्दानी र कामसँग सम्बन्धित खर्चको विवरण सही रूपमा प्रस्तुत गर्न सुझाव दिएका छन्। ATO का नियमअनुसार कामसँग सम्बन्धित योग्य यात्रा खर्च, घरबाट काम गर्दा लाग्ने अतिरिक्त खर्च, फोन तथा इन्टरनेटको व्यावसायिक प्रयोग, अनिवार्य युनिफर्म, सुरक्षात्मक सामग्री तथा पेशागत तालिमलगायतका खर्चमा कर कटौती अर्थात् ट्याक्स डिडक्सन (Tax Deduction) दाबी गर्न सकिन्छ।
यद्यपि, व्यक्तिगत र व्यावसायिक दुवै प्रयोजनमा प्रयोग हुने सामग्रीको सम्पूर्ण खर्च दाबी गर्न पाइँदैन। कामका लागि प्रयोग भएको प्रमाणित हिस्सामा मात्र कर कटौती दाबी गर्न सकिनेछ। त्यस्तै, घरबाट नियमित कार्यस्थलसम्मको सामान्य आवतजावत खर्च प्रायः कर कटौतीका लागि योग्य हुँदैन।
करदाताहरूलाई दाबी गरिएका खर्चसँग सम्बन्धित बिल, रसिद तथा आवश्यक कागजात सुरक्षित राख्न पनि आग्रह गरिएको छ। सामान्यतया यस्ता अभिलेख आयकर विवरण बुझाएको मितिदेखि पाँच वर्षसम्म सुरक्षित राख्नुपर्ने व्यवस्था छ।
समयसीमा नाघेपछि जरिवानाको व्यवस्था
ATO का अनुसार निर्धारित समयभित्र आयकर विवरण नबुझाउने सबै करदातालाई स्वतः जरिवाना लगाइँदैन। ढिलाइ हुनुको कारण, करदाताको व्यक्तिगत परिस्थिति तथा विगतको कर अनुपालनको अवस्थाका आधारमा जरिवाना लगाउने वा नलगाउने निर्णय गरिन्छ।
जरिवाना लागू हुने अवस्थामा व्यक्तिहरूका लागि ढिलाइ भएको प्रत्येक २८ दिन वा त्यसको आंशिक अवधिबापत एक पेनाल्टी युनिटका दरले जरिवाना गणना हुन सक्छ। यस्तो आधारभूत जरिवाना अधिकतम पाँच पेनाल्टी युनिटसम्म पुग्न सक्नेछ।
प्राकृतिक विपद्, गम्भीर स्वास्थ्य समस्या वा अन्य असाधारण परिस्थितिका कारण समयमै विवरण बुझाउन नसक्ने व्यक्तिहरूले जरिवाना घटाउन वा मिनाहा गर्न अनुरोध गर्न सक्ने व्यवस्था पनि रहेको छ।
यसैबीच, करदाताहरूलाई अन्तिम समयमा हतार गरी गलत वा अपूर्ण विवरण पेश नगर्न तथा आम्दानीका स्रोत, खर्च र आवश्यक प्रमाणहरू जाँच गरेर मात्र ट्याक्स रिटर्न बुझाउन सुझाव दिइएको छ।
आर्थिक वर्ष २०२५–२६ को ट्याक्स रिटर्न बुझाउन बाँकी रहेका व्यक्तिहरूले ATO को अनलाइन सेवा myTax वा दर्तावाला कर एजेन्टमार्फत आफ्नो विवरण पेश गर्न सक्नेछन्।
