अष्ट्रेलिया — अष्ट्रेलियाको केन्द्रीय बैंक Reserve Bank of Australia (RBA) ले मंगलबार आफ्नो मुख्य नकद दर (cash rate) ०.२५ प्रतिशत बिन्दुले (२५ आधार अंक) घटाएर ३.६० प्रतिशतमा पुर्याएको छ, जुन दुई वर्षकै न्यूनतम स्तर हो। यस दर कटौतीको प्रमुख कारणका रूपमा मुद्रास्फीति घट्नु र श्रम बजारमा केही नरमी देखिने प्रस्तुत गरिएको छ।
दुई दिनको नीतिगत बैठकपछि जारी वक्तव्यमा RBA बोर्डले नयाँ तथ्यांक र परिमार्जित पूर्वानुमानअनुसार, मौद्रिक नीति क्रमशः सहज बनाइएमा कोर मुद्रास्फीति लक्ष्य दायरा २–३ प्रतिशतको मध्यतिर पुग्ने सम्भावना रहेको जनाएको छ।
बोर्डले भनेको छ, “मूलभूत मुद्रास्फीति क्रमशः २–३ प्रतिशत दायराको मध्यतिर घट्दै गइरहेको र श्रम बजारमा अपेक्षाअनुसार केही सहजता देखिएको अवस्थामा मौद्रिक नीतिमा थप सहजता उचित ठहरिएको हो।” तर, कुल माग र सम्भावित आपूर्तिबारेको उच्च अनिश्चितताका कारण भविष्यको दृष्टिकोणप्रति सतर्क रहनुपर्नेमा पनि जोड दिइएको छ।
यो कटौती नीति निर्माता सबैको सर्वसम्मत निर्णय थियो। गत जुलाईमा भने दुर्लभ रूपमा विभाजित मतका कारण दर स्थिर राखिएको थियो, जब अधिकांश सदस्यहरूले थप तथ्यांकको प्रतीक्षा गर्नुपर्ने पक्षमा मत दिएका थिए।
दर कटौतीपछि अष्ट्रेलियन डलर $०.६५०८ मा स्थिर रह्यो भने तीन वर्षे बन्डको मूल्यमा सुरुवाती गिरावट उल्टिएर स्थिरता आयो। बजार विश्लेषकहरूले सेप्टेम्बरमा थप कटौतीको सम्भावना ३४ प्रतिशत मात्र देखे पनि नोभेम्बरमा दर घटाउने निर्णय हुने उच्च अपेक्षा गरेका छन्।
ताजा तथ्यांकअनुसार, अन्तिम त्रैमासिकमा हेडलाइन मुद्रास्फीति २.१ प्रतिशतमा झर्यो, जबकि कोर मुद्रास्फीति (trimmed mean) २.७ प्रतिशतमा पुग्यो, जुन तीन वर्षकै न्यूनतम हो। यसबीच बेरोजगारी दर एक महिनामा ४.१ प्रतिशतबाट ४.३ प्रतिशतमा पुगेको छ, जसले श्रम बजार कमजोर हुँदै गएको संकेत गर्दछ।
अर्थतज्ज्ञहरूले फेब्रुअरी र मे महिनामा गरिएका अघिल्ला कटौतीहरूको प्रभाव उपभोग खर्चमा देखिन थालेको बताएका छन्। कर कटौती र मुद्रास्फीति घटेसँगै केही परिवारले वैकल्पिक खर्च बढाएका छन्। Oxford Economics Australia का Harry Murphy Cruiseका अनुसार, “रोजगार घट्नुले दर कटौतीको कारण बलियो बनाएको छ, जबकि केही परिवारको खर्च गर्ने क्षमता अझै बलियो छ। मूल्य र रोजगारको अवस्था नै सबैभन्दा ठूलो निर्धारक हो — मूल्यमा राम्रो खबर र रोजगारीमा नराम्रो खबर भएपछि थप सहजता उचित हुन्छ।”
Oxford Economics ले यस वर्ष नोभेम्बरमा अर्को एक कटौती हुने अनुमान गरेको छ। RBA ले आर्थिक वृद्धिको पूर्वानुमान पनि घटाएको छ, किनकि उत्पादकत्व वृद्धि कमजोर रहँदै आएको छ। तर, कोर मुद्रास्फीति घट्ने र श्रम बजार स्थिर रहने अपेक्षा भने कायम राखिएको छ।
वैश्विक रूपमा पनि केही सकारात्मक संकेत देखिएका छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चीनसँगको कर विवादमा थप ९० दिनको “tariff truce” घोषणा गरेका छन्, जसले चिनियाँ वस्तुमा उच्च शुल्क लगाउने सम्भावना तत्कालका लागि टारेको छ।
