क्यानबेरा ।
अस्ट्रेलियाको पहिलो राष्ट्रिय जलवायु जोखिम मूल्याङ्कन प्रतिवेदनले आगामी तीन दशकभित्र देशका तटीय क्षेत्रमा बसोबास गर्ने करिब १५ लाख मानिसहरू जलवायु परिवर्तनका कारण प्रत्यक्ष खतरामा पर्ने चेतावनी दिएको छ। समुद्री सतह वृद्धिसँगै बाढी, चक्रवात, हिटवेभ, खडेरी र वन डढेलो जस्ता प्रकोपहरूको आवृत्ति र तीव्रता बढ्ने अनुमान गरिएको छ।
जलवायु परिवर्तनको असर पहिले नै देखिन थालेको
प्रतिवेदनले अस्ट्रेलियाका मानिसहरूले अहिले नै जलवायु परिवर्तनको प्रत्यक्ष असर झेलिरहेको उल्लेख गरेको छ।
जलवायु परिवर्तन मन्त्री क्रिस बोवेनले भने, “अस्ट्रेलियाका मानिसहरूले पहिले नै यसको असर महसुस गरिरहेका छन्। तर स्पष्ट कुरा के हो भने, हामी अहिले नै जति तापक्रम नियन्त्रण गर्न सक्छौं, भविष्यका पुस्ताले त्यति नै ठूलो संकटबाट बच्न सक्नेछन्।”
अस्ट्रेलिया विश्वव्यापी तापक्रम वृद्धिको हिसाबले १.५ डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि पुगिसकेको छ। यदि यो वृद्धि ३ डिग्रीसम्म पुगेमा स्थिति भयावह हुने प्रतिवेदनले चेतावनी दिएको छ।
सिड्नी र मेलबर्नमा मृत्युदर बढ्ने सम्भावना
प्रतिवेदनले सिड्नी र मेलबर्नजस्ता प्रमुख शहरहरूमा हिटवेभ (अत्यधिक गर्मी) का कारण मृत्युदर असाधारण रूपमा बढ्ने प्रक्षेपण गरेको छ।
- तापक्रम ३ डिग्री बढ्दा सिड्नीमा हिटवेभका कारण मृत्युदर ४०० प्रतिशतसम्म बढ्ने सम्भावना छ।
- मेलबर्नमा गर्मीजन्य मृत्यु दर लगभग तीन गुणा बढी हुन सक्ने आकलन गरिएको छ।
स्वास्थ्य, वातावरण र अर्थतन्त्रमा गम्भीर असर
जलवायु परिवर्तनका कारण सिर्जना हुने जोखिम केवल स्वास्थ्यमा सीमित नहुने प्रतिवेदनले देखाएको छ।
- हिटवेभका कारण हुने मृत्यु बढ्ने,
- बाढी र आगलागीले पानीको गुणस्तर कमजोर बनाउने,
- खडेरीका कारण कृषि उत्पादन घट्ने,
- सम्पत्तिको मूल्यमा ठूलो गिरावट आउने,
जस्ता दीर्घकालीन असरहरू हुने अनुमान गरिएको छ।
प्रतिवेदनले अस्ट्रेलियाको कुनै पनि समुदाय जलवायु जोखिमबाट पूर्ण सुरक्षित नहुने उल्लेख गरेको छ। तटीय क्षेत्रमा बस्ने मात्र होइन, भित्री भूभागका बासिन्दा पनि तापक्रम वृद्धि, आगलागी र खडेरीका कारण प्रत्यक्ष प्रभावित हुनेछन्।
अस्ट्रेलियाको पहिलो राष्ट्रिय जलवायु जोखिम मूल्याङ्कन
यो प्रतिवेदनलाई अस्ट्रेलियाको पहिलो राष्ट्रिय जलवायु जोखिम मूल्याङ्कन (National Climate Risk Assessment) का रूपमा सार्वजनिक गरिएको हो। यसले जलवायु परिवर्तनको प्रत्यक्ष प्रभाव मात्र नभई दीर्घकालीन सामाजिक–आर्थिक असरहरूबारे पनि चेतावनी दिएको छ।
प्रतिवेदनले उल्लेख गरेको छ कि यदि तत्काल जलवायु नियन्त्रणका कदम चालिएन भने—
- हिटवेभका कारण हुने मृत्युहरू अझै बढ्ने,
- प्राकृतिक प्रकोपहरूको क्षति बहुविध क्षेत्रमा फैलिने,
- संरचना, सम्पत्ति र जीवन स्तरमा दीर्घकालीन असर पर्ने,
भन्ने निष्कर्ष आएको छ।
अस्ट्रेलियामा जलवायु परिवर्तन अब भविष्यको मात्र चुनौती नभई वर्तमानकै वास्तविकता बनेको प्रतिवेदनले देखाएको छ। समुद्री सतह वृद्धि, चरम मौसमी घटनाहरू र तापक्रम वृद्धिले २०५० सम्ममा करिब १५ लाख मानिस प्रत्यक्ष संकटमा पर्ने निश्चित देखिएको छ।
विशेषज्ञहरूको भनाइमा, तत्काल र प्रभावकारी कदम नचालिए जलवायु परिवर्तनको असरले अस्ट्रेलियाको सामाजिक, स्वास्थ्य, वातावरणीय र आर्थिक क्षेत्र सबैलाई गहिरो संकटतर्फ धकेल्नेछ।
