सिड्नी / मेलबर्न — अष्ट्रेलियाको सिड्नी र मेलबर्नमा अवस्थित प्रसिद्ध सरकारी विद्यालय क्षेत्र (स्कूल क्याचमेन्ट) भित्र पर्ने घरहरूमा परिवारहरूले अत्यधिक मूल्य तिर्ने गरेको पाइएको छ। तर, यस्तो लगानी दीर्घकालीन रूपमा लाभदायक नहुन सक्ने संकेत पनि हालैको एक अनुसन्धानले देखाएको छ।
रियल स्टेट अनुसन्धान संस्था Cotality द्वारा गरिएको विश्लेषण अनुसार, एउटै नगरभित्र भए पनि लोकप्रिय विद्यालय क्षेत्रभित्र पर्ने घरहरूको मूल्य $1.3 मिलियन (करिब १३ लाख अष्ट्रेलियन डलर) सम्म बढी हुने गरेको पाइएको हो।
संस्थाकी प्रमुख अनुसन्धानकर्ता एलाइजा ओवेन का अनुसार, “केही अत्यधिक माग भएका स्कूल क्याचमेन्टहरूमा अभिभावकहरूले समान प्रकारका अन्य घरहरूभन्दा सयौं हजारदेखि एक मिलियन डलरसम्म बढी तिर्ने गरेका छन्।”
सबैभन्दा ठूलो मूल्य अन्तर सिड्नीको नर्थ शोरमा
सबैभन्दा ठूलो मूल्य अन्तर सिड्नीको नर्थ शोर क्षेत्रमा देखिएको हो, जहाँ Killara High, Willoughby Girls, र Lindfield Learning Village को संयुक्त क्याचमेन्टमा पर्ने घरहरूको मूल्य त्यही नगरभित्रको अन्य स्थानभन्दा ३९.८ प्रतिशत अर्थात् झण्डै $1.3 मिलियन ले बढी देखिएको छ।
तर, यस्ता क्षेत्रभित्र पर्ने घरहरूमा दीर्घकालीन पूँजी वृद्धिदर (capital growth) भने कम देखिएको छ। पछिल्लो १५ वर्षमा ती घरहरूको मूल्यमा १२६% ले मात्र वृद्धि भएको छ, जुन तुलनामा क्याचमेन्टबाहिरका घरहरूको मूल्य वृद्धि १५०.३% रहेको छ।
मेलबर्नमा पनि उस्तै अवस्था
मेलबर्नमा रहेको Princes Hill र University High School को क्याचमेन्टभित्र पर्ने घरहरूमा $357,000 सम्मको मूल्य प्रिमियम देखिएको छ। तर यस्ता क्षेत्रहरूमा १५ वर्षको अवधिमा मूल्य वृद्धि ८२.६% मात्र भएको छ, जब कि छेउका अन्य स्थानहरूमा यो वृद्धि १०६.१% पुगेको छ।
विद्यालय मात्र होइन, अन्य कारणहरू पनि
ओवेनले स्पष्ट पारिन् कि मूल्य प्रिमियमको कारण केवल स्कूलको गुणस्तर होइन। “यी प्रिमियमहरू विद्यालयको पहुँच, सार्वजनिक यातायात जस्तै ट्रेन स्टेशनको नजिकको सुविधा, र ती क्षेत्रमा बसोबास गर्ने परिवारहरूको उच्च आम्दानी स्तर को पनि संकेत हो,” उनले भनिन्।
Cotality द्वारा गरिएको अध्ययनमा सिड्नी र मेलबर्नका ९ वटा प्रसिद्ध विद्यालय क्याचमेन्ट क्लस्टर को विश्लेषण गरिएको थियो। तीमध्ये ७ वटा क्षेत्रमा क्याचमेन्टभित्र पर्ने घरहरूको मूल्य उच्च भए पनि, तीमध्ये ६ वटामा दीर्घकालीन मूल्य वृद्धिदर कम देखिएको हो।
निष्कर्ष
यो अनुसन्धानले अष्ट्रेलियामा शिक्षा र आवासबिचको बलियो सम्बन्ध, साथै भावनात्मक निर्णय र लगानी रणनीतिबीचको द्वन्द्व उजागर गरेको छ। धेरै अभिभावक आफ्ना छोराछोरीलाई राम्रो शिक्षा दिने उद्देश्यले घर किन्ने निर्णय लिन्छन्, तर यस्ता निर्णय सधैं आर्थिक लाभसँग मेल नखान पनि सक्छन्।
यही कारणले, विशेषज्ञहरूले परिवारहरूलाई घर खरिद गर्दा केवल विद्यालय क्याचमेन्ट को आधारमा निर्णय नगरी, दीर्घकालीन पूँजी वृद्धिदर, भौगोलिक लाभ, र समग्र बजार स्थायित्व समेत विचार गर्न सुझाव दिएका छन्।
यो तथ्यले देखाउँछ कि शिक्षा र सम्पत्तिको मूल्यबीचको सम्बन्ध सरल नभई जटिल र बहुआयामिक छ — जुन घर खरिद गर्ने निर्णयमा विचारपूर्वक विश्लेषण आवश्यक छ।
